Solarium – ile minut, jak często, czy jest szkodliwe?

Jeśli pytasz, ile minut i jak często chodzić na solarium, medycyna odpowiada jasno – nie ma bezpiecznego czasu ani bezpiecznej częstotliwości, a każda sesja pod lampami zwiększa ryzyko chorób skóry i oczu. Im krócej przebywasz w solarium i im rzadziej z niego korzystasz, tym mniejsze szkody, ale ryzyko nigdy nie spada do zera. Najzdrowszą opcją jest całkowita rezygnacja z opalania w łóżkach opalających i wybór metod bez promieniowania UV. Jeśli jednak mimo wszystko rozważasz solarium, przeczytaj uważnie, jak działa na skórę, jakie daje zagrożenia i jak maksymalnie ograniczyć ryzyko.

Solarium – czym jest i jak działa na skórę?

Pierwsze komercyjne łóżka opalające pojawiły się w latach 70. XX wieku i od początku wykorzystują sztuczne promieniowanie ultrafioletowe emitowane przez lampy w kabinach lub kapsułach. Urządzenia te mają naśladować słońce, ale często robią to ze znacznie większą intensywnością niż naturalne światło w południe lata. Od momentu wprowadzenia na rynek solaria budzą silne emocje – zwłaszcza wśród dermatologów – ponieważ łączą szybki efekt kosmetyczny z realnym zagrożeniem zdrowotnym dla skóry i oczu. Pytania „ile minut” i „jak często” trzeba więc stawiać zawsze w kontekście bezpieczeństwa, a nie wyłącznie szybkości uzyskania opalenizny.

Pod wpływem fal UV melanocyty w skórze zaczynają produkować więcej barwnika, a istniejąca melanina ciemnieje – pojawia się opalenizna. To jednak nie „ozdoba”, lecz reakcja obronna na uszkodzenia DNA w komórkach naskórka. Promieniowanie UVB działa głównie w naskórku, wywołuje rumień i oparzenia, a promienie UVA wnikają głębiej do skóry właściwej, nasilając przedwczesne starzenie skóry, zmarszczki i przebarwienia. Uszkodzenia te gromadzą się latami i sprzyjają rozwojowi nowotworów skóry. Z tego powodu Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaklasyfikowała korzystanie z solariów do grupy 1 czynników rakotwórczych, czyli „rakotwórczych dla ludzi”.

Jakie rodzaje promieniowania UV emitują lampy w solarium?

Typowe łóżko opalające emituje głównie promieniowanie UVA z domieszką UVB, natomiast filtrowane jest najbardziej niebezpieczne UVC. Brak UVC nie oznacza jednak bezpieczeństwa, bo natężenie UVA i UVB w kabinie bywa bardzo wysokie. W badaniach wykazano, że moc UV w solarium może być nawet około 15 razy większa niż promieniowanie słoneczne w letnie południe, a ekspozycja jest ciągła i skoncentrowana na całym ciele.

Najważniejsze cechy promieniowania emitowanego w solariach to:

• UVA – przenika głęboko do skóry właściwej, uszkadza włókna kolagenu i elastyny, wywołuje fotostarzenie (zmarszczki, wiotkość, plamy soczewicowate) i ma udział w rozwoju czerniaka oraz innych nowotworów skóry.
• UVB – działa głównie na naskórek, powoduje rumień i oparzenia, jest odpowiedzialne za widoczne zaczerwienienie po sesji, bierze udział w syntezie witaminy D, ale równocześnie zwiększa ryzyko raka płaskonabłonkowego i raka podstawnokomórkowego.
• W badaniach wskazuje się, że natężenie UV w solariach bywa kilkanaście razy wyższe niż intensywność naturalnego słońca w południe lata, co przekłada się na znacznie szybsze uszkodzenia DNA i większe ryzyko oparzeń.
• Norma PN-EN 60335-2-27:2014-02 i odpowiadająca jej EN 60335-2-27 ogranicza moc lamp w solariach do 0,3 W/m², co ma zbliżać ich siłę do promieniowania południowego słońca.
• Lampy mają żywotność około 500–800 godzin pracy, po której ich widmo może się zmieniać i dochodzi do emisji bardziej niebezpiecznego zakresu UV, zwiększającego ryzyko oparzeń i głębszych uszkodzeń skóry.

Jak fototyp skóry wpływa na reakcję na solarium?

Fototyp skóry opisuje, jak twoja skóra reaguje na słońce – wykorzystuje się do tego skalę Fitzpatricka od I do VI. Uwzględnia się kolor skóry, włosów i oczu, a także to, czy szybciej się opalasz, czy częściej ulegasz oparzeniom. Ten parametr ma ogromne znaczenie, gdy myślisz o solarium, bo różne fototypy różnie znoszą promieniowanie UV i mają odmienne ryzyko powikłań. To, co dla jednej osoby skończy się lekkim ściemnieniem skóry, u innej może spowodować pęcherzowe oparzenie.

Charakterystyka fototypów I–VI i orientacyjne ryzyko związane z solarium wygląda następująco:

• Fototyp I – bardzo jasna skóra, często rude lub bardzo jasne włosy, jasne oczy, liczne piegi. Zawsze się pali, praktycznie się nie opala. Według IARC osoby z tym fototypem nie powinny korzystać z solarium w ogóle.
• Fototyp II – jasna skóra, blond lub jasnobrązowe włosy, jasne oczy, łatwe oparzenia, powolna i słaba opalenizna. Ryzyko poważnych uszkodzeń jest bardzo wysokie, zaleca się kategoryczną rezygnację z solarium.
• Fototyp III – jasna lub lekko śniada skóra, włosy od ciemnego blondu do brązu, oczy różne. Na początku łatwo dochodzi do rumienia, później pojawia się brązowa opalenizna. Ryzyko wysokie, zwłaszcza przy długich sesjach i częstych wizytach.
• Fototyp IV – skóra naturalnie oliwkowa lub jasnobrązowa, włosy ciemne, opalenizna szybko się pojawia i jest intensywna, oparzenia zdarzają się rzadziej. Ryzyko nowotworów nadal istnieje, choć oparzenia są mniej częste, co bywa złudnie uspokajające.
• Fototyp V – skóra ciemnobrązowa, włosy bardzo ciemne lub czarne, bardzo szybkie i ciemne opalanie, oparzenia rzadkie. Łóżko opalające wciąż zwiększa ryzyko czerniaka i raka skóry, choć uszkodzenia są mniej widoczne.
• Fototyp VI – bardzo ciemna skóra, czarne włosy, praktycznie brak oparzeń, wyraźna ciemna opalenizna. Nie chroni to jednak przed uszkodzeniem DNA i nowotworami, a objawy bywają wykrywane późno.

Istnieje grupa osób, które nie powinny korzystać z solarium niezależnie od fototypu. Należą tu osoby z licznymi znamionami barwnikowymi lub piegami, stanami przednowotworowymi albo przebytymi nowotworami skóry, z silnie uszkodzoną słońcem skórą w dzieciństwie, z widocznymi poszerzonymi naczynkami na twarzy i ciele. Wysoce narażone są także kobiety w ciąży, osoby z rodzinnym występowaniem czerniaka, z chorobami serca i układu krążenia oraz te, które niedawno przeszły zabiegi – także kosmetyczne, jak laser czy peelingi chemiczne.

Ile minut spędzać w solarium przy różnych typach skóry?

Z punktu widzenia medycyny odpowiedź jest jednoznaczna: nie istnieje „bezpieczny” czas przebywania w solarium. Już pojedyncza sesja zwiększa łączną dawkę UV, a tym samym ryzyko nowotworów skóry, czerniaka oka i przedwczesnego starzenia się skóry. Informacje o minutach i schematach sesji można więc traktować wyłącznie jako próbę minimalizowania szkód u osób, które mimo wszystko decydują się wejść do kabiny, a nie jako gwarancję bezpieczeństwa.

Nawet bardzo krótka wizyta pod lampami powinna być dostosowana do wielu czynników. Na czas sesji wpływa fototyp skóry, moc lamp (czy nie przekracza 0,3 W/m²), odległość ciała od źródła promieniowania, liczba godzin przepracowanych przez lampy (czy nie zbliżają się do 500–800 godzin żywotności), a także bieżący stan twojej skóry. Suchość, podrażnienia, świeża opalenizna, przyjmowane leki i kosmetyki fotouczulające oraz wcześniejsza ekspozycja na silne słońce tego samego dnia wyraźnie obniżają próg tolerancji na UV.

Ile minut w solarium na pierwszą sesję?

Pierwsze wejście do solarium powinno być traktowane nie jak „prawdziwe opalanie”, ale jak test reakcji skóry na sztuczne UV. Czas powinien być absolutnie minimalny i krótszy niż podawane w cennikach „standardowe” sesje. Osoby z fototypem I i II oraz wszystkie osoby z wymienionych wcześniej grup wysokiego ryzyka (znamiona, przebyty rak skóry, choroby serca, ciąża) powinny całkowicie zrezygnować z solarium, niezależnie od kusiących ofert czy promocji.

Dla pozostałych fototypów można podać bardzo zachowawcze, maksymalne czasy pierwszej sesji, przy czym każdą z tych wartości warto jeszcze skrócić, jeśli skóra jest bardzo jasna, przesuszona albo stosujesz preparaty fotouczulające:

• Fototyp II (jeśli mimo przeciwskazań ktoś z niego korzysta) – nie więcej niż około 3–4 minut pierwszej sesji, traktowane wyłącznie jako test, a nie próba uzyskania widocznej opalenizny.
• Fototyp III – orientacyjnie 4–6 minut przy dobrze sprawdzonych lampach o mocy do 0,3 W/m², bez wcześniejszego opalania tego dnia.
• Fototyp IV – zwykle 5–8 minut jako górna granica pierwszego seansu, pod warunkiem braku leków i kosmetyków zwiększających wrażliwość na UV.
• Fototyp V–VI – maksymalnie 6–9 minut, choć ciemniejsza skóra nie oznacza mniejszego ryzyka uszkodzenia DNA, a jedynie rzadziej widoczne oparzenia.

Do pierwszej sesji musisz się dobrze przygotować, żeby nie zwiększać wrażliwości skóry na UV przez kosmetyki i substancje chemiczne. Przed wizytą zadbaj o kilka zasad:

• nie używaj perfum ani dezodorantów, które mogą wywołać reakcje fotoalergiczne i przebarwienia,
• starannie usuń makijaż i pozostaw skórę suchą, bez kremów z olejkami cytrusowymi, olejkiem bergamotowym, wyciągiem z dziurawca, kwasami owocowymi czy retinolem,
• nie stosuj na ciało zwykłych kremów z SPF – wyjątkiem są usta, które warto zabezpieczyć pomadką ochronną,
• zdejmij biżuterię i zegarek, aby uniknąć miejscowych oparzeń i nierównej opalenizny.

Na pierwszą wizytę w solarium wybierz absolutne minimum czasu przewidzianego dla twojego fototypu, uważnie obserwuj skórę przez kolejne 24 godziny (czy pojawiło się zaczerwienienie, pieczenie, swędzenie), zachowaj co najmniej 48 godzin przerwy przed ewentualną kolejną sesją, a każde oparzenie traktuj jako jednoznaczny sygnał do skrócenia czasu lub całkowitej rezygnacji z dalszych wizyt.

Jak wydłużać czas opalania w kolejnych sesjach?

Wydłużanie czasu pod lampami ma sens tylko wtedy, gdy poprzednia sesja nie spowodowała żadnego rumienia ani podrażnienia. Celem nie jest „wyciśnięcie maksimum” z każdej wizyty, lecz uzyskanie efektu przy możliwie najkrótszej ekspozycji. Jeśli po poprzedniej sesji pojawiły się pęcherze, mocne zaczerwienienie czy świąd, nie wolno zwiększać czasu, a wręcz trzeba go skrócić albo całkiem zrezygnować z solarium.

Jeżeli mimo to planujesz kolejne wejścia, stosuj się do następujących zasad:

• zwiększaj czas opalania bardzo stopniowo – o 1–3 minuty między kolejnymi sesjami i tylko wtedy, gdy skóra zareagowała łagodnie, bez zaczerwienienia i uczucia pieczenia,
• zachowuj minimum 48 godzin przerwy między wizytami, aby skóra miała czas na naprawę części powstałych uszkodzeń DNA,
• nie przekraczaj maksymalnych czasów pojedynczych sesji dla danego fototypu, które w zaleceniach wielu towarzystw dermatologicznych oscylują zwykle wokół 10–15 minut nawet dla ciemniejszych karnacji,
• ogranicz liczbę sesji – rozsądne górne limity, pojawiające się w zaleceniach ekspertów, to nie częściej niż raz w tygodniu i nie więcej niż około 10 wizyt w roku, choć z punktu widzenia onkologicznego najlepsza liczba to zero,
• zrezygnuj z solarium w danym dniu, jeśli wcześniej była już intensywna ekspozycja na słońce, np. plażowanie lub praca na zewnątrz.

Dawka UV ma charakter kumulacyjny – liczy się całe życie, a nie pojedyncza sesja. Nawet jeśli unikasz widocznych oparzeń, częste i wieloletnie wizyty w kabinie powodują narastanie nieodwracalnych uszkodzeń DNA, które z czasem mogą doprowadzić do czerniaka, innych postaci raka skóry oraz wyraźnie przyspieszają starzenie skóry.

Jak często można chodzić do solarium bez nadmiernego ryzyka?

Według aktualnej wiedzy medycznej nie ma takiej częstotliwości korzystania z solarium, która byłaby uznana za bezpieczną. Każdy dodatkowy zabieg zwiększa łączną ekspozycję na promieniowanie UV, a tym samym rośnie ryzyko nowotworów i powikłań okulistycznych. Wszystkie proponowane limity liczby wizyt to jedynie próba ograniczania szkód, a nie gwarancja ochrony zdrowia.

Dane epidemiologiczne pokazują skalę ryzyka:

• rozpoczęcie korzystania z solariów przed 30–35 rokiem życia wiąże się ze wzrostem ryzyka czerniaka nawet o 59–75%,
• u osób, które zaczęły opalać się w pomieszczeniach przed 20 rokiem życia, ryzyko czerniaka rośnie o około 47%,
• co najmniej 10 sesji w życiu oznacza około 34% wyższe ryzyko czerniaka w porównaniu z osobami, które nigdy nie korzystały z urządzeń opalających,
• każde korzystanie z solarium zwiększa ryzyko raka podstawnokomórkowego przed 40 rokiem życia o około 69%,
• szacuje się, że więcej osób zapada na raka skóry z powodu solarium niż na raka płuc z powodu palenia tytoniu,
• ok. 6,7% dorosłych użytkowników zgłasza oparzenia po sesji w solarium, a wśród nastolatków odsetek ten sięga aż 58%,
• badania z USA wskazują, że 35% dorosłych, 59% studentów i 17% nastolatków korzystało z urządzeń opalających przynajmniej raz w życiu, co przekłada się na miliony osób z dodatkowymi dawkami UV.

Nawet jeśli zachowujesz przerwy co najmniej 48 godzin, ograniczasz liczbę sesji w tygodniu czy roku i śledzisz moc lamp, nie eliminujesz ryzyka, a jedynie je zmniejszasz. Z tego powodu Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), amerykańska FDA, National Cancer Institute, American Medical Association oraz American Academy of Dermatology dążą do całkowitego unikania solariów, szczególnie przez osoby poniżej 18 roku życia.

Czy solarium jest szkodliwe dla zdrowia?

Sztuczne promieniowanie UV ze źródeł takich jak łóżka opalające zostało przez IARC zakwalifikowane jako „rakotwórcze dla ludzi” (grupa 1). W tej samej kategorii znajdują się tak znane czynniki jak tytoń, azbest czy radon. Uszkodzenia DNA powstają nie tylko wtedy, gdy dojdzie do silnego oparzenia, ale już podczas pozornie łagodnego brązowienia skóry. Opalenizna jest widocznym objawem uszkodzenia DNA, a nie oznaką zdrowia czy „wzmocnienia” skóry.

Szczególnie utrwalone są trzy mity. Pierwszy – że solarium jest „bezpieczniejszą formą słońca”. W rzeczywistości natężenie UV bywa wielokrotnie wyższe niż w południe na plaży, a ekspozycja jest równomierna i intensywna. Drugi mit to „opalenizna bazowa”, która rzekomo chroni przed poparzeniami. Badania pokazują, że daje najwyżej SPF 1–3, czyli praktycznie żadnej ochrony. Trzeci mit głosi, że solarium to „dobre źródło witaminy D”. Lampy emitują głównie UVA, podczas gdy syntezę witaminy D uruchamia głównie UVB, więc opalanie w kabinie nie jest ani kontrolowane, ani zdrowe w tym celu.

Jak opalanie w solarium wpływa na ryzyko raka skóry i oka?

Promieniowanie UV dociera do komórek skóry i tkanek oka, gdzie powoduje bezpośrednie i pośrednie uszkodzenia DNA. Część zmian organizm potrafi naprawić, ale przy częstych ekspozycjach pozostają trwałe mutacje. Z czasem mogą one doprowadzić do czerniaka, raka płaskonabłonkowego, raka podstawnokomórkowego, a w obrębie oka do czerniaka gałki ocznej oraz innych groźnych chorób.

Najważniejsze fakty dotyczące nowotworów i oczu związanych z solarium to:

• opalanie w kabinach jest silnie powiązane z rozwojem czerniaka skóry, raka podstawnokomórkowego i raka płaskonabłonkowego, a metaanalizy wykazują wyraźny wzrost ryzyka wraz ze wzrostem liczby sesji,
• im wcześniej zaczynasz korzystać z solarium, tym większe zagrożenie – rozpoczęcie przed 20–35 rokiem życia wiąże się ze wzrostem ryzyka o kilkadziesiąt procent, a u kobiet poniżej 30 roku życia notuje się nawet sześciokrotnie wyższe ryzyko czerniaka przy opalaniu w pomieszczeniach,
• sztuczne UV zwiększa ryzyko czerniaka oka, co potwierdzają badania nad pacjentami narażonymi na promienniki UV w solariach,
• regularna ekspozycja na silne UV sprzyja rozwojowi zaćmy, uszkodzeniu rogówki (ostre zapalenie rogówki i spojówek, tzw. fotokeratitis) oraz innym chorobom oczu, które mogą kończyć się trwałym pogorszeniem widzenia.

Ochrona oczu podczas sesji w solarium jest absolutnie niezbędna. Konieczne są certyfikowane okulary ochronne, które blokują UVA i UVB – samo zamknięcie powiek nie stanowi żadnej bariery dla promieniowania UV. Salony mają obowiązek udostępniać klientom właściwe okulary i informować o konieczności ich noszenia przez cały czas trwania sesji.

Jakie inne skutki uboczne może powodować solarium?

Lista działań niepożądanych sięga daleko poza nowotwory i obejmuje skutki widoczne już po kilku sesjach:

• skutki estetyczne i dermatologiczne – wyraźnie przyspieszone starzenie skóry, powstawanie głębokich zmarszczek, utrata elastyczności, plamy soczewicowate, przebarwienia, teleangiektazje (pękające naczynka), szorstkość i zgrubienie naskórka,
• ostre uszkodzenia – oparzenia I–II stopnia, pęcherze, silne zaczerwienienie, bolesność skóry, zaostrzenie istniejących chorób, takich jak trądzik różowaty czy łuszczyca,
• reakcje fotoalergiczne i fototoksyczne – wywołane lekami i kosmetykami, zwłaszcza retinoidami, niektórymi antybiotykami, NLPZ, perfumami, olejkami cytrusowymi, olejkiem bergamotowym, wyciągiem z dziurawca, kwasami AHA/BHA oraz retinolem w pielęgnacji domowej,
• zaburzenia naczyniowe – utrwalony rumień, nasilone i pękające naczynka, szczególnie u osób z predyspozycjami do skóry naczyniowej,
• osłabienie odporności skóry – skłonność do stanów zapalnych, nawracająca opryszczka po ekspozycji na UV, trudniejsze gojenie mikrourazów,
• ryzyko infekcji – grzybiczych, bakteryjnych i wirusowych, jeśli łóżka nie są właściwie dezynfekowane; w literaturze opisuje się przypadki zakażeń grzybicą po korzystaniu z niedoczyszczonych kabin,
• skutki ogólnoustrojowe – przegrzanie organizmu, zawroty głowy, omdlenia, obciążenie układu krążenia, szczególnie u osób z chorobami serca lub przyjmujących leki wpływające na ciśnienie,
• ryzyko uzależnienia od opalania (tzw. tanoreksja) – część osób zaczyna traktować opaleniznę jak warunek dobrego samopoczucia i mimo widocznych szkód na skórze powtarza sesje, zwiększając narażenie na nowotwory.

Szczególnie groźne jest łączenie ekspozycji – korzystanie z solarium w tym samym dniu po intensywnym plażowaniu, przychodzenie na sesję częściej niż co 48 godzin oraz ignorowanie pierwszych objawów podrażnienia skóry, takich jak pieczenie, swędzenie czy utrzymujące się zaczerwienienie. W takich sytuacjach najrozsądniejszym krokiem jest całkowita rezygnacja z kolejnych wizyt.

Jakie przepisy regulują korzystanie z solarium w Polsce i na świecie?

W Polsce w 2018 roku wprowadzono ustawowy zakaz korzystania z solarium przez osoby poniżej 18 lat. Personel ma obowiązek weryfikować wiek klientów, a odpowiedzialność za przestrzeganie przepisów spoczywa na właścicielach salonów. Celem regulacji jest ochrona zdrowia publicznego, szczególnie młodzieży, u której skóra jest bardziej wrażliwa na UV i dłużej „pamięta” wczesne uszkodzenia.

Salony w Polsce muszą także spełniać konkretne wymagania techniczne i organizacyjne:

• urządzenia powinny być zgodne z normą PN-EN 60335-2-27:2014-02, która ogranicza moc lamp do 0,3 W/m² i określa warunki bezpiecznej eksploatacji,
• żywotność lamp wynosi około 500–800 godzin pracy, po czym powinny być wymieniane i serwisowane, aby nie emitowały bardziej agresywnego widma UV,
• salon ma obowiązek zapewnić okulary ochronne każdemu klientowi oraz informować o konieczności ich używania,
• w widocznym miejscu powinna znajdować się instrukcja bezpiecznego korzystania z urządzeń, a obsługa musi przestrzegać zasad higieny oraz dezynfekcji łóżek po każdym kliencie,
• masz prawo pytać o parametry lamp, ich moc, liczbę przepracowanych godzin, certyfikaty zgodności i dokumentację serwisową – to element twojego bezpieczeństwa.

Na poziomie międzynarodowym wiele instytucji, takich jak WHO, FDA, National Cancer Institute, American Medical Association czy American Academy of Dermatology, zaleca całkowity zakaz korzystania z solariów przez osoby poniżej 18 roku życia i stopniowe ograniczanie dostępu do komercyjnych urządzeń opalających w całej populacji.

W poszczególnych krajach przyjęto różne rozwiązania prawne:

• Brazylia i wiele regionów Australii wprowadziły pełny zakaz komercyjnych solariów dla wszystkich obywateli, niezależnie od wieku,
• w Europie zakaz korzystania z solarium przez osoby poniżej 18 lat obowiązuje m.in. we Francji, Hiszpanii, Portugalii, Niemczech, Austrii, Belgii, Wielkiej Brytanii, Islandii, Włoszech, Finlandii, Norwegii oraz w niektórych regionach Kanady,
• w Stanach Zjednoczonych co najmniej 20 stanów oraz Dystrykt Kolumbii całkowicie zabrania korzystania z urządzeń do opalania osobom poniżej 18 roku życia, część stanów dopuszcza je jedynie na receptę lekarza, a w pozostałych obowiązują częściowe ograniczenia lub wymóg zgody rodziców.

Jako klient wybierający solarium pytaj wprost o moc lamp, liczbę przepracowanych godzin, certyfikaty i przeglądy techniczne, sprawdzaj dostępność okularów ochronnych oraz sposób dezynfekcji łóżek i unikaj miejsc, w których personel bagatelizuje ryzyko zdrowotne albo zachęca do bardzo długich i częstych sesji.

Jakie są bezpieczniejsze sposoby na opaleniznę niż solarium?

Najbezpieczniej dla skóry jest zaakceptować naturalny kolor i konsekwentnie chronić się przed nadmiernym słońcem, bo to realnie zmniejsza ryzyko nowotworów skóry i przedwczesnego starzenia. Wiele osób lubi jednak efekt „muśnięcia słońcem”, dlatego warto wybrać rozwiązania, które nie wymagają narażenia na promieniowanie UV i wiążą się z nieporównywalnie mniejszym ryzykiem.

Jeśli chcesz uzyskać efekt opalonej skóry, rozważ takie alternatywy:

• kosmetyki samoopalające (balsamy, pianki, żele z DHA) – reagują z aminokwasami w warstwie rogowej naskórka i nadają skórze brązowy odcień bez udziału UV, działają powierzchownie i stopniowo się ścierają,
• profesjonalne zabiegi natryskowe (spray tan) – równomierne rozpylenie roztworu brązującego na skórę w gabinecie, bez ekspozycji na promieniowanie, z kontrolą koloru i intensywności efektu,
• kosmetyki brązujące i koloryzujące – bronzery w kremie, pudry czy tonujące balsamy do ciała działają jak „makijaż ciała”, zmywają się przy myciu i pozwalają szybko zrezygnować z efektu,
• rozsądne korzystanie z naturalnego słońca – krótka, kontrolowana ekspozycja poza godzinami największego nasłonecznienia, używanie filtrów SPF 30+, okrycia ciała i nakrycia głowy, unikanie plaży w środku dnia,
• suplementacja witaminy D i dieta bogata w tę witaminę – zgodnie z zaleceniami lekarza i wytycznymi towarzystw medycznych to preferowany sposób wyrównywania jej niedoborów, zamiast narażania się na wysokie dawki UV w solarium.

Tzw. „opalenizna bazowa”, niezależnie od tego, czy pochodzi ze słońca, czy z solarium, zapewnia zaledwie około SPF 1–3. Taki poziom nie zastępuje filtrów przeciwsłonecznych, odzieży ochronnej ani rozsądnego ograniczania czasu przebywania na słońcu, więc nie może być traktowany jako skuteczna ochrona przed oparzeniami.

Z perspektywy zdrowia skóry i oczu najlepszą decyzją jest całkowita rezygnacja z solarium, a jeśli zależy ci na efekcie opalenizny – wybór metod, które nie wymagają ekspozycji na promieniowanie UV, jak samoopalacze czy opalanie natryskowe.